PsikoVR

SOSYAL FOBİ NEDİR? VR İLE NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Sosyal Fobi Nedir? VR ile Sosyal Fobi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Diğerleriyle birlikte olduğunuz durumlarda küçük düşebileceğinizi, rezil olacağınızı ya da utanç duyacağınızı düşünüp kaygı yaşıyor musunuz? İşte bu soruya verdiğiniz cevap “evet” ise yaşadığınız kaygı “sosyal fobi” olabilir.
Sosyal fobi,  diğerleri tarafından gözlendiğini hissetmek ve olumsuz algılanacağını düşündüğü için artan ve kişinin baş etmekte zorlandığı kaygı durumudur. Ve sosyal fobisi olan kişiler yaşadıkları bu kaygıyı tekrar yaşamamak için kaygılandıkları ortama girmeyi reddederler.
Sosyal fobisi olan kişileri kaygılandıkları ortama girdikleri zaman bedenlerinde bir takım değişiklikler hissederler.  Kızarma, terleme ya da titreme sosyal fobisi olan bireylerin topluluk içerisine girdiklerinde yaşadıkları kaygıdan kaynaklı ortaya çıkan fiziksel belirtilerdendir (Owens ve Beidel, 2015).  
Sosyal fobisi olan bireyler bu belirtileri bedenlerinde hissettikçe kaygılarının yoğunlaştığını hissederler ve yoğunlaşan kaygı ile birlikte bu bedensel belirtiler de şiddetini arttırır.  Dolayısıyla kişi kendisini içinden çıkamadığı bir döngü içerisinde bulabilir.
Sürekli olumsuz etiketlerle etiketleneceğini, rezil olacağını ve küçük düşürüleceğini düşünen kişi yaşadığı bu yoğun kaygıya daha fazla katlanamayacağına inandığı için bu ortamlardan zamanla uzaklaşır.
Yapılan araştırmalar her 10 kişiden ikisinin sosyal fobi yaşadığını göstermektedir ( Gültekin ve Dereboy 2011).

Sanal Gerçeklik ile Sosyal Fobi Tedavisi

Günümüzde gelişen teknoloji ile bazı psikolojik problemlerin çözümü için kullanılan teknikler arasında Sanal Gerçeklik uygulamaları hızla yerini almıştır. Yurt dışında özellikle kaygı bozukları üzerine yürütülen psikoterapi seanslarında Sanal Gerçeklik uygulamaları kullanıldığı ve böylece hem zamandan hem de maddi açılardan kazanç sağlandığı görülmektedir.

Sanal Gerçeklik gözlüğü ile kaygı uyandıran ortamlara (örneğin kalabalık ortamlar, yemekler, akraba ziyaretleri) uzman psikolog eşliğinde ve kaygı yönetimi becerileri kullanılarak tekrar tekrar maruz kalmak etkili ve kısa süreli iyileştirme yöntemlerindedir.
Ayrıca, yapılan çalışmalar sosyal fobi üzerine Sanal Gerçeklik gözlüğü ile gerçekleştirilen psikoterapi seansları sonrasında, kişilerin kaygı uyandıran ortamlara girebildiğini ve kaygı seviyelerinin kontrol edebilecekleri seviyelere düştüğünü göstermektedir (Harris ve ark. 2002).

Kaynaklar:
Gültekin BK, Dereboy IF (2011) Üniversite öğrencilerinde sosyal fobinin yaygınlığı ve sosyal fobinin yaşam kalitesi, akademik başarı ve kimlik oluşumu üzerine etkileri. Turk Psikiyatri Derg, 22:150-158
Owens ME, Beidel DC (2015) Can virtual reality effectively elicit distress associated with social anxiety disorder? J Psychopathol Behav Assess, 37:296-305.
Harris SR, Kemmerling RL, North MM (2002) Brief virtual reality therapy for public speaking anxiety. Cyberpsychol Behav, 5:543- 550.